قرابت سردفتر با سهامداران و امضاکنندگان شخص حقوقی؛ شمول ماده ۳۱
امضاکننده سند از طرف شرکت امضا می‌کند، نه از طرف خود؛ آیا قرابت او با سردفتر مانع تنظیم سند است؟ کد ۶۹۹ مجموعه بخشنامه‌های ثبتی، پاسخ اداره کل امور اسناد و سردفتران را نقل کرده است.
متن اصلی بخشنامه (کد ۶۹۹ مجموعه بخشنامه‌های ثبتی)
سوال شماره ۶۶۵ مورخ ۸۳ / ۵ / ۱۱ دفتر خانه شماره ۴۹۵ تهران از اداره کل امور اسناد و سردفتران سازمان ثبت اسناد و املاک کشور: با سلام شرکت سهامی خاص (الف) در صدد انتقال تعدادی از ماشین آلات سنگین و سبک و خودرو و چند واحد آپارتمان خود در حق غیر می باشد. آیا چنانچه صاحبان سهام و امضاء کنندگان سند از طرف شرکت فوق قرابت نسبی تا درجه سوم از طبقه سوم با سردفتر را داشته باشند با توجه به اینکه از طرف شخصیت حقوقی سند را امضاء می نمایند، مشمول ماده ۳۱ قانون دفاتر اسناد رسمی می شوند یا خیر؟ پاسخ شماره ۳۴ / ۸۲۷۱ مورخ ۸۳ / ۶ / ۲۹ اداره کل امور اسناد و سردفتران مندرج در صفحه ۲۰۲ ضمیمه ماهنامه شماره ۵۳ کانون – آبان و آذر ۱۳۸۳). با سلام عطف به شماره ۶۶۵ – ۱۳۸۳ / ۵ / ۱۱ در خصوص مورد پرسش با توجه به ماده ۳۱ قانون دفاتر اسناد رسمی و ماده ۵۳ قانون ثبت تنظیم سند مواجه با اشکال است.
شناسنامه بخشنامه کد ۶۹۹
| شاخص | مشخصات بخشنامه |
|---|---|
| موضوع | شمول ممنوعیت ماده ۳۱ قانون دفاتر اسناد رسمی در فرض قرابت سردفتر با صاحبان سهام و امضاکنندگان سند از طرف شخص حقوقی |
| شماره | پاسخ شماره ۳۴/۸۲۷۱ به سؤال شماره ۶۶۵ مورخ ۱۳۸۳/۰۵/۱۱ |
| تاریخ | ۱۳۸۳/۰۶/۲۹ |
| از | اداره کل امور اسناد و سردفتران سازمان ثبت اسناد و املاک کشور |
| به | دفترخانه شماره ۴۹۵ تهران |
دیدگاه محضرچی؛ تحلیل حقوقی و رویه عملی کد ۶۹۹
صورت مسئله: امضا از طرف شخص حقوقی
ممنوعیت‌های ناشی از قرابت، برای حفظ بی‌طرفی سردفتر وضع شده‌اند. پرسش این است که وقتی امضاکننده سند نه از طرف خود بلکه از طرف یک شخص حقوقی امضا می‌کند، آیا قرابت او با سردفتر همچنان مانع است.
فرض پرسش
دفترخانه شماره ۴۹۵ تهران فرضی مشخص را مطرح کرده است: یک شرکت سهامی خاص قصد انتقال تعدادی ماشین‌آلات سنگین و سبک، خودرو و چند واحد آپارتمان خود را به غیر دارد و صاحبان سهام و امضاکنندگان سند از طرف شرکت، قرابت نسبی تا درجه سوم از طبقه سوم با سردفتر دارند.
نکته تحلیلی: پرسش بر این استدلال استوار بود که امضاکننده از طرف شخصیت حقوقی امضا می‌کند؛ پاسخ، این استدلال را برای رفع اشکال کافی ندانسته است.
پاسخ: تنظیم سند با اشکال مواجه است
| عنصر | شرح بر پایه متن |
|---|---|
| نوع شخص حقوقی | شرکت سهامی خاص |
| موضوع معامله | ماشین‌آلات سنگین و سبک، خودرو و واحدهای آپارتمان |
| وضعیت قرابت | قرابت نسبی تا درجه سوم از طبقه سوم صاحبان سهام و امضاکنندگان با سردفتر |
| پاسخ اداره کل | تنظیم سند مواجه با اشکال است |
مستندات پاسخ
پاسخ اداره کل، به ماده ۳۱ قانون دفاتر اسناد رسمی و ماده ۵۳ قانون ثبت استناد کرده است. متن، پرسش و پاسخ را با ذکر منبع انتشار آنها در صفحه ۲۰۲ ضمیمه ماهنامه شماره ۵۳ کانون (آبان و آذر ۱۳۸۳) آورده است.
نکات عملی برای دفترخانه
- ملاک: امضا از طرف شخص حقوقی، به‌خودی‌خود رافع اشکال قرابت دانسته نشده است.
- دو گروه مشمول فرض: صاحبان سهام و امضاکنندگان سند از طرف شرکت.
- قلمرو پاسخ: پاسخ ناظر بر «تنظیم سند» است.
- ماهیت متن: این متن پاسخ به استعلام یک دفترخانه است و در مجموعه به عنوان مستند رویه نقل شده است.
مستندات و مواد قانونی مرتبط
- ماده ۳۱ قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران.
- ماده ۵۳ قانون ثبت اسناد و املاک.
بخشنامه‌ها و مطالب مرتبط در محضرچی
- قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران ۱۳۵۴
- قانون ثبت اسناد و املاک + آخرین اصلاحات
- انتخاب شخص حقوقی به عنوان مدیریت شرکت
- آیین‌نامه قانون دفاتر اسناد رسمی ۱۴۰۰ با آخرین اصلاحات
- اقرارنامه مدیران و بازرسان شرکت (قبولی سمت)؛ راهنمای کامل
پرسش‌های متداول درباره کد ۶۹۹ بخشنامه‌های ثبتی
بر پایه کد ۶۹۹، با توجه به ماده ۳۱ قانون دفاتر اسناد رسمی و ماده ۵۳ قانون ثبت، تنظیم سند مواجه با اشکال است.
شرکت سهامی خاصی که صاحبان سهام و امضاکنندگان سند از طرف آن، قرابت نسبی تا درجه سوم از طبقه سوم با سردفتر داشتند.
پاسخ شماره ۳۴/۸۲۷۱ مورخ ۱۳۸۳/۰۶/۲۹ اداره کل امور اسناد و سردفتران به دفترخانه شماره ۴۹۵ تهران.
