گواهی عادی داور به عنوان مبنای اجرائیه؛ شرط تصریح در متن سند
ارجاع احراز تخلف به داور، اگر در متن سند با تصریح حق صدور اجرائیه همراه نشود، در مرحله اجرا به بن‌بست می‌رسد؛ این بند همان تصریح را الزامی کرده است.
متن اصلی بخشنامه (کد بند ۸۶ مجموعه بخشنامه‌های ثبتی)
در مواردی كه اصحاب معامله انجام تعهد یا احراز تخلف متعهد را طبق سند موكول به گواهی عادی شخص ثالث (داور) می‌نمایند، باید در متن سند حق صدور اجرائیه طبق گواهی عادی برای متعهد له تصریح شود.
شناسنامه بخشنامه کد بند ۸۶
| شاخص | مشخصات بخشنامه |
|---|---|
| موضوع | لزوم تصریح حق صدور اجرائیه بر پایه گواهی عادی شخص ثالث (داور) در متن سند |
| شماره | در متن مجموعه برای این بند شماره‌ای درج نشده است |
| تاریخ | در متن مجموعه درج نشده است |
| از | سازمان ثبت اسناد و املاک کشور |
| به | سردفتران اسناد رسمی |
دیدگاه محضرچی؛ تحلیل حقوقی و رویه عملی کد بند ۸۶
موقعیت: احراز تخلف به گواهی شخص ثالث
گاه اصحاب معامله ترجیح می‌دهند تشخیص اینکه تعهد انجام شده یا متعهد تخلف کرده است، بر عهده خودشان نباشد. بند ۸۶ همین فرض را توصیف می‌کند: مواردی که انجام تعهد یا احراز تخلف متعهد را طبق سند موکول به گواهی عادی شخص ثالث (داور) می‌نمایند.
خلأیی که در مرحله اجرا آشکار می‌شود
در چنین سندی، گواهی داور مبنای تشخیص است؛ اما اگر سند نگوید که متعهدله بر پایه همان گواهی حق درخواست اجرائیه دارد، در مرحله اجرا این پرسش پیش می‌آید که مستند درخواست چیست.
نکته: گواهی داور در اینجا «عادی» توصیف شده است. آنچه به آن اثر اجرایی می‌دهد، تصریح طرفین در سند رسمی است؛ نه شکل خود گواهی.
حکم بند: تصریح در متن سند
بند تکلیف را روشن کرده است: باید در متن سند حق صدور اجرائیه طبق گواهی عادی برای متعهدله تصریح شود.
| وضعیت سند | نتیجه |
|---|---|
| احراز تخلف به گواهی داور موکول شده و حق صدور اجرائیه تصریح شده است | مطابق حکم بند تنظیم شده است |
| احراز تخلف به گواهی داور موکول شده اما تصریحی درباره اجرائیه نیست | تکلیف مقرر در بند رعایت نشده است |
نکته تنظیمی برای سردفتر
این بند در عمل به یک قاعده نگارشی تبدیل می‌شود: هرگاه در سند، شرطی ناظر بر داوری یا گواهی شخص ثالث درج می‌شود، بند مربوط به اجرا نیز باید در همان سند و به‌صراحت بیاید. تفهیم این نکته به طرفین در لحظه تنظیم، از اختلاف در مرحله اجرا پیشگیری می‌کند.
مستندات و مواد قانونی مرتبط
- مقررات ناظر بر درج شروط ضمن عقد در اسناد رسمی.
- مقررات ناظر بر درخواست و صدور اجرائیه نسبت به اسناد لازم‌الاجرا.
- مقررات ناظر بر داوری و اثر گواهی شخص ثالث در روابط قراردادی.
بخشنامه‌ها و مطالب مرتبط در محضرچی
- نمونه متن شرط داوری برای درج در اسناد رسمی دفترخانه
- افزودن شرط داوری توسط سردفتر در قراردادهای رسمی دفترخانه
- انتخاب سردفتران و دفتریاران به‌عنوان داور در اختلافات ملکی
- وصول قسط معوق: راهنمای صدور اجرائیه برای قبوض اقساطی
پرسش‌های متداول درباره کد بند ۸۶ بخشنامه‌های ثبتی
حق صدور اجرائیه طبق گواهی عادی برای متعهدله باید در متن سند تصریح شود.
متن بند از «گواهی عادی شخص ثالث (داور)» سخن گفته است.
هنگام تنظیم سند؛ زیرا تصریح باید در متن خود سند درج شود.
