تعرفه برق دفترخانه اسناد رسمی؛ سایر مصارف، نه تجاری
دفترخانه اسناد رسمی عمل تجاری نیست؛ اما تعرفه برق آن در عمل گاهی تجاری محاسبه می‌شود. کد ۹۳۵ مجموعه بخشنامه‌های ثبتی، دادنامه‌ای را منعکس می‌کند که این ابهام را در یک پرونده مشخص حل کرده است.
متن اصلی بخشنامه (کد ۹۳۵ مجموعه بخشنامه‌های ثبتی)
دادنامه ۸۳۵ مورخه ۸۶/ ۶ / ۲۶ کلاسه پرونده ۲/ ۸۴ /۷۱۶ شعبه ۲ دیوان عدالت اداری: شاکی طی دادخواست تقدیمی به دیوان عدالت اعلام داشته در پلاک ثبتی شماره۱ / ۳۳۰۳ بخش یک قطعه یک مسجد سلیمان دفترخانه اسناد رسمی دایر نموده و خود وی به عنوان سردفتر مشغول خدمت است و به لحاظ اینکه دفترخانه اسناد رسمی عملی غیر تجاری محسوب می شود لكن اداره برق شهرستان مسجد سلیمان تعرفه برق مصرفی را تجاری احتساب و اخذ می نماید و اینجانب طی نامه های مکرر متذکر شده ام لكن اجابت نمی نمایند و اداره طرف شکایت طى لايحه جوابیه شماره ۲۱۵۱/ ۱۰ مورخ ۱۳۸۵/ ۲ / ۳۱ به عنوان شعبه دوم دیوان عدالت اعلام داشته دفاتر اسناد رسمی برابر بند ۱۶ -۴ آیین نامه تکمیلی تعرفه های برق دسته بندی مشترکین انشعاب های مختلف برق (تصویر پیوست) جزء تعرفه شماره ۵ (سایر مصارف) قرار دارد و از شمول تعرفه تجاری خارج است و تعرفه برق شاکی برابر قبض برق پیوست تعرفه سایر مصارف ثبت گردیده و براساس آن مصرف برق محل دفترخانه ایشان محاسبه می شود.و لاغیر با بررسی مندرجات پرونده نظر به اینکه اداره طرف شکایت برخلاف اظهارات الايحه هیچ برگ پیوستی ضمیمه لایحه خود ننموده است ولكن شاکی با ارائه قبض برق مصرفی مورخ ۸۲/ ۱۱ / ۲۸ لغایت ۸۳/ ۱ / ۲۷ به شماره اشتراک ۱۲۴۱۹۷۴۰۱۰۳۲۵۰ عنوان تعرفه را تجاری محسوب نموده است و سازمان خوانده خود قبول دارد که برق مصرفی محل دفترخانه اسناد رسمی با تعرفه سایر مصارف محسوب می گردد، فلذا شکایت شاکی وارد تشخیص و الزام اداره برق شهرستان مسجد سلیمان به اصلاح تعرفه برق مصرفی محل دفتر خانه شاکی وفق مقررات صادر و اعلام می گردد. این رأی به استناد ماده هفت قانون دیوان عدالت اداری قطعی است. مستشار شعبه ۲ دیوان عدالت اداری امراله گیوی- مستشار شعبه ۲ دیوان عدالت علی اکبر گوهری – رئیس شعبه ۲ دیوان عدالت اداری میرنقی قاضی پور
شناسنامه بخشنامه کد ۹۳۵
| شاخص | مشخصات بخشنامه |
|---|---|
| موضوع | الزام اداره برق به اصلاح تعرفه برق مصرفی محل دفترخانه اسناد رسمی و قرار گرفتن آن در تعرفه سایر مصارف |
| شماره | دادنامه ۸۳۵ در کلاسه پرونده ۲/۸۴/۷۱۶ |
| تاریخ | ۱۳۸۶/۰۶/۲۶ |
| از | شعبه ۲ دیوان عدالت اداری (مستشار شعبه: امراله گیوی) |
| به | طرفین پرونده؛ شاکی سردفتر اسناد رسمی و طرف شکایت اداره برق شهرستان مسجد سلیمان |
دیدگاه محضرچی؛ تحلیل حقوقی و رویه عملی کد ۹۳۵
صورت مسئله: دفترخانه، واحد تجاری نیست
ماهیت فعالیت دفترخانه اسناد رسمی، تجاری نیست؛ اما این ماهیت همیشه در محاسبات نهادهای خدمات‌رسان بازتاب پیدا نمی‌کند. پرونده‌ای که کد ۹۳۵ مجموعه بخشنامه‌های ثبتی آن را نقل می‌کند، دقیقاً از همین شکاف برخاسته است.
سردفتری که در پلاک ثبتی ۱/۳۳۰۳ بخش یک قطعه یک مسجد سلیمان دفترخانه دایر کرده بود، اعلام داشت اداره برق تعرفه مصرفی را تجاری محاسبه و اخذ می‌کند و مکاتبات مکرر او بی‌نتیجه مانده است.
ادعای شاکی و پاسخ اداره برق
اداره طرف شکایت در لایحه جوابیه شماره ۲۱۵۱/۱۰ مورخ ۱۳۸۵/۰۲/۳۱ اعلام کرده بود که دفاتر اسناد رسمی برابر بند ۱۶-۴ آیین‌نامه تکمیلی تعرفه‌های برق و دسته‌بندی مشترکین انشعاب‌های مختلف، جزو تعرفه شماره ۵ (سایر مصارف) قرار دارند و از شمول تعرفه تجاری خارج‌اند.
نکته جالب آن است که این پاسخ، در ماهیت به سود شاکی بود؛ اختلاف در این بود که آیا این قاعده در عمل اعمال شده است یا نه.
نکته تحلیلی: اختلاف پرونده بر سر تفسیر مقرره نبود؛ بر سر اجرای آن بود. اداره برق خود قاعده را پذیرفته بود و ادعا می‌کرد آن را رعایت کرده است.
استدلال شعبه: تناقض میان لایحه و قبض
شعبه، با بررسی مندرجات پرونده، دو نکته را در کنار هم گذاشت:
- نقص ادله اداره: اداره طرف شکایت برخلاف اظهارات لایحه، هیچ برگ پیوستی ضمیمه لایحه خود نکرده بود.
- سند شاکی: شاکی قبض برق مصرفی مورخ ۱۳۸۲/۱۱/۲۸ لغایت ۱۳۸۳/۰۱/۲۷ به شماره اشتراک مندرج در متن را ارائه کرده بود که عنوان تعرفه را تجاری نشان می‌داد.
- اقرار ضمنی: سازمان خوانده خود پذیرفته بود که برق مصرفی محل دفترخانه اسناد رسمی مشمول تعرفه سایر مصارف است.
نتیجه رأی و قطعیت آن
شعبه شکایت را وارد تشخیص داد و اداره برق شهرستان مسجد سلیمان را به اصلاح تعرفه برق مصرفی محل دفترخانه شاکی وفق مقررات ملزم کرد. متن تصریح می‌کند این رأی به استناد ماده هفت قانون دیوان عدالت اداری قطعی است.
| عنصر پرونده | شرح بر پایه متن |
|---|---|
| خواسته شاکی | اصلاح تعرفه برق دفترخانه از تجاری به غیرتجاری |
| مستند تعرفه | بند ۱۶-۴ آیین‌نامه تکمیلی تعرفه‌های برق؛ تعرفه شماره ۵ (سایر مصارف) |
| دلیل شاکی | قبض برق با عنوان تعرفه تجاری |
| نتیجه | ورود شکایت و الزام اداره برق به اصلاح تعرفه |
دلالت عملی و مرزهای این رأی
- ماهیت غیرتجاری: استدلال پرونده بر این پایه بنا شده که فعالیت دفترخانه، عمل تجاری محسوب نمی‌شود.
- اهمیت مستند: آنچه پرونده را پیش برد، ارائه قبض به عنوان دلیل بود؛ نه صرف ادعا.
- دامنه رأی: این دادنامه در یک پرونده شخصی صادر شده و رأی وحدت رویه نیست؛ اما استدلال آن قابل استناد است.
- تحولات بعدی: تعرفه‌ها و دسته‌بندی مشترکین برق در سال‌های بعد بازنگری شده است و استناد عملی باید با مقررات جاری تطبیق داده شود.
مستندات و مواد قانونی مرتبط
- بند ۱۶-۴ آیین‌نامه تکمیلی تعرفه‌های برق و دسته‌بندی مشترکین انشعاب‌های مختلف برق، مورد استناد در متن.
- ماده ۷ قانون دیوان عدالت اداری، به شرح قانون حاکم در زمان صدور رأی.
بخشنامه‌ها و مطالب مرتبط در محضرچی
- تصمیم هیأت تخصصی دیوان عدالت اداری درباره عوارض کسب و پیشه دفاتر
- ابعاد تابلو دفترخانه و مقررات عوارض کسب و پیشه برای سردفتران
- مطالبه عوارض شهرداری از دفاتر اسناد رسمی؛ قانونی یا غیرقانونی؟
- آیا ذکر شماره اشتراک آب، برق و گاز در سند ملک الزامی است؟
پرسش‌های متداول درباره کد ۹۳۵ بخشنامه‌های ثبتی
بر پایه کد ۹۳۵ و مستند مورد استناد در آن، محل دفترخانه اسناد رسمی در تعرفه شماره ۵ (سایر مصارف) قرار دارد و از شمول تعرفه تجاری خارج است.
شعبه ۲ دیوان عدالت اداری شکایت را وارد تشخیص داد و اداره برق را به اصلاح تعرفه برق مصرفی محل دفترخانه وفق مقررات ملزم کرد.
متن تصریح دارد که این رأی به استناد ماده هفت قانون دیوان عدالت اداری قطعی است.
