بر اساس تصویبنامه هیئت وزیران و بخشنامه معاونت امور اسناد سازمان ثبت، ضریب مأخذ محاسبه حقالثبت و سایر عوارض دولتی در اسناد غیرمنقول از تاریخ ۱۴۰۵/۰۵/۰۸ از ۱۱.۵ درصد به ۹ درصد ارزش معاملاتی کاهش مییابد. این تغییرات طبق قانون الزام به صورت کاملاً سیستمی در سامانه ثبت الکترونیک اسناد اعمال میشود.
کاهش حقالثبت املاک به ۹٪ ارزش معاملاتی از ۱۴۰۵/۰۵/۰۸
متن مصوبه هیئت وزیران و بخشنامه معاونت امور اسناد
۱. متن تصویبنامه هیئت وزیران
شماره: ۳۰۰۰۴ / ت ۶۵۳۸۴ هـ | تاریخ: ۱۴۰۵/۰۳/۳۱
به: وزارت امور اقتصادی و دارایی – وزارت کشور – وزارت جهاد کشاورزی – وزارت راه و شهرسازی – سازمان ثبت اسناد و املاک کشور
هیئت وزیران در جلسه ۱۴۰۵/۰۳/۱۸ به پیشنهاد مشترک وزارتخانههای امور اقتصادی و دارایی، کشور، جهاد کشاورزی و راه و شهرسازی و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و به استناد تبصره (۳) ماده (۶۴) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۱۳۹۴ تصویب کرد:
مأخذ محاسبه سایر عوارض و وجوه موضوع تبصره (۳) ماده (۶۴) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۱۳۹۴، معادل نه درصد (۹٪) ارزش معاملاتی خواهد بود که با رعایت نصاب مقرر در صدر ماده مذکور تعیین گردیده است. این ضریب تا تصویب ضریب بعدی معتبر است.
محمدرضا عارف — معاون اول رئیسجمهور
۲. متن بخشنامه ابلاغی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور
سازمان ثبت اسناد و املاک کشور | شماره: ۱۴۰۵/۵۶۷۹۶ | تاریخ: ۱۴۰۵/۰۴/۰۹
به: مدیرکل محترم ثبت اسناد و املاک استانها
موضوع: تصویبنامه هیأت وزیران به شماره ۳۰۰۰۴/ت۶۵۳۸۴هـ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۳۱
با سلام و احترام؛
نظر به اینکه برابر تصویبنامه هیأت محترم وزیران به شماره ۳۰۰۰۴/ت۶۵۳۸۴هـ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۳۱ مأخذ محاسبه سایر عوارض و وجوه موضوع تبصره ۳ ماده ۶۴ اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۱۳۹۴ معادل ۹ درصد ارزش معاملاتی خواهد بود که با رعایت نصاب مقرر در صدر ماده مذکور تعیین گردیده است (این ضریب تا تصویب ضریب بعدی معتبر است)؛ دستور فرمایید مراتب جهت اقدام قانونی به دفاتر اسناد رسمی حوزه تابعه ابلاغ گردد.
سید صادق سعادتیان — معاون امور اسناد
شناسنامه تغییرات ضریب ثبتی
| شاخص حقوقی / ثبتی | جزئیات مستندات ابلاغی |
|---|---|
| شماره تصویبنامه هیئت دولت | ۳۰۰۰۴ / ت ۶۵۳۸۴ هـ (مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۳۱) |
| شماره بخشنامه سازمان ثبت | ۱۴۰۵/۵۶۷۹۶ (مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۰۹) |
| تاریخ لازمالاجرا شدن مصوبه | ۱۴۰۵/۰۵/۰۸ (پس از انقضای ۱۵ روز از انتشار در روزنامه رسمی) |
| میزان تغییر ضریب مأخذ | کاهش ضریب مأخذ از ۱۱.۵ درصد به ۹ درصد ارزش معاملاتی املاک |
| نحوه اعمال در دفاتر اسناد رسمی | اعمال خودکار سیستمی توسط معاونت فناوری سازمان (تکلیف ماده ۷ و آییننامه آن) |
تحلیل حقوقی و شیوه اعمال سیستمی تغییرات (دیدگاه اختصاصی محضرچی)
یکی از مهمترین مؤلفههای مالی در تنظیم اسناد قطعی غیرمنقول در دفاتر اسناد رسمی، محاسبه «حقالثبت» و وجوه دولتی بر مبنای ارزش معاملاتی املاک (موضوع ماده ۶۴ قانون مالیاتهای مستقیم) است. بر اساس تبصره ۳ ماده ۶۴، مأخذ محاسبه این وجوه درصد مشخصی از ارزش معاملاتی است که جهت کنترل فشار تورمی به تصویب هیئت وزیران میرسد.
۱. جزئیات کاهش نرخ و تاریخ لازمالاجرا شدن
پیش از این، ضریب محاسبه مأخذ عوارض و حقالثبت برابر با ۱۱.۵ درصد ارزش معاملاتی ملک بود. با صدور تصویبنامه شماره ۳۰۰۰۴/ت۶۵۳۸۴هـ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۳۱ هیئت دولت و ابلاغ بخشنامه شماره ۱۴۰۵/۵۶۷۹۶ سازمان ثبت، این ضریب به ۹ درصد ارزش معاملاتی کاهش یافته است. با توجه به طی تشریفات انتشار در روزنامه رسمی و انقضای مهلت قانونی ۱۵ روزه، این مصوبه از تاریخ ۱۴۰۵/۰۵/۰۸ در سراسر کشور زمینه اجرای قطعی پیدا کرده است.
۲. سلب مسئولیت محاسبه دستی از دفاتر اسناد رسمی
از نکات حیاتی و اساسی این فرآیند برای همکاران سردفتر و دفتریار، نحوه اعمال نرخهای جدید در فیشهای واریزی مراجعین است. خوشبختانه با استقرار قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول و تدوین آییننامههای اجرایی آن، فرآیند محاسبه به صورت ۱۰۰٪ متمرکز و الکترونیکی تنظیم شده است:
- تکلیف صریح ماده ۷ قانون الزام: وصول تمامی وجوه دولتی و عمومی منحصراً از طریق درگاه الکترونیکی مورد تایید سازمان و به صورت آنی به حساب خزانهداری انجام میگیرد.
- الزام سیستمی سازمان ثبت (تبصره ۱ ماده ۶ آییننامه ماده ۷): بر اساس این مقرره، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مکلف است هرگونه تغییر در مأخذ محاسبه و میزان وجوه دولتی را به طور مستقیم در سامانه «ثبت الکترونیک اسناد» اعمال و بهروزرسانی کند.
- عدم دخل و تصرف دستی سردفتر: سردفتران اسناد رسمی هیچگونه دخل و تصرف یا محاسبه دستی در تعیین رقم حقالثبت یا سایر عوارض موصوف نخواهند داشت. از تاریخ ۱۴۰۵/۰۵/۰۸، سامانه ثبت الکترونیک اسناد بر اساس دستور صادره به معاونت فناوری سازمان، ارقام پرداختی تمامی اسناد قطعی را به صورت خودکار بر پایه ضریب ۹ درصد جدید محاسبه و قبوض واریزی را صادر میکند.
خلاصه کاربردی برای مراجعین و سردفتران: کاهش ضریب به ۹ درصد، موجب تعدیل هزینههای پرداختی حقالثبت و کاداستر اسناد انتقال غیرمنقول از تاریخ ۸ مرداد ۱۴۰۵ به بعد میشود. سردفتران محترم نیازی به تغییر فرمولها یا محاسبات دستی در دفاتر ندارند و واریز مبالغ کمافیالسابق از طریق درگاه پرداخت متصل به سامانه ثبت صورت میپذیرد.
مستندات و مواد قانونی مرتبط
مبانی بالادستی ناظر بر این ابلاغیه عبارتند از:
- تصویبنامه شماره ۳۰۰۰۴/ت۶۵۳۸۴هـ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۳۱ هیئت وزیران: مصوبه تعیین ضریب ۹ درصدی ارزش معاملاتی.
- بخشنامه شماره ۱۴۰۵/۵۶۷۹۶ مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۰۹ معاونت امور اسناد سازمان ثبت: دستور ابلاغ مصوبه هیئت دولت به ادارات کل استانی و دفاتر اسناد رسمی.
- تبصره ۳ ماده ۶۴ اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم (مصوب ۱۳۹۴): اختیار هیئت وزیران در تعیین ضریب مأخذ محاسبه سایر عوارض و وجوه دولتی.
- ماده ۷ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول (مصوب ۱۴۰۳): تکالیف وصول آنی و برخط کلیه وجوه دولتی در دفاتر اسناد رسمی.
- ماده ۶ و تبصرههای ۱ و ۲ آییننامه اجرایی ماده ۷ قانون الزام: تکلیف سازمان ثبت به بهروزرسانی متمرکز و سیستمی نرخها و درگاههای مالی در سامانه ثبت الکترونیک اسناد.
