ارسال شده توسط سردبیر

سوال

1. دعوای ابطال اجراییه‌های ثبتی و عملیات اجرایی ثبت اسناد و اماک و دستور اجرا درخصوص مطالبات بانکی، مالی است یا غیرمالی؟
2. دعوای ابطال قرارداد راجع به اعطای تسهیلات بانکی، مالی است یا غیر مالی؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قو هقضاییه

پاسخ سوال 1

اولاً، تمیز دعاوی مالی و غیرمالی از یکدیگر ممکن است با بررسی آثار و نتایج حاصله از آن صورت پذیرد.

چنانچه نتیجه حاصله از دعوا آثار مالی داشته باشد، دعوای مطروحه مالی و در غیر این صورت غیرمالی است.

بر این اساس، دعوا به خواسته صدور حکم بر ابطال اجراییه ثبتی جنبه مالی ندارد؛ زیرا به معنای نفی مالکیت یا منتفی شدن تعهد نیست.

در این دعوا، خواهان یا صحت عملیات اجرایی را زیر سوال برده یا مدعی است که سند در شرایط قانونی نبوده است که دستور اجرا را ایجاب کند.

ثانیاً، صرف دعوای ابطال سند از جمله سند راجع به قرارداد اعطای تسهیلات بانکی، دعوای غیرمالی است؛ زیرا صرف ابطال سندی که برخاف مقررات یا به صورت جعلی تنظیم شده و یا عمل
حقوقی موضوع آن به دلیل فقدان شرایط و ارکان اساسی باطل بوده است، نتیجه مالی برای خواهان ندارد.

پاسخ سوال 2

نظر به اینکه وفق ماده ۱۰ قانون مدنی «قراردادهای خصوصی نسبت به کسانی که آن را منعقد نموده‌اند در صورتی که مخالف صریح قانون نباشد نافذ است» و با لحاظ آن که دعوای ابطال قرارداد راجع به اعطای تسهیلات بانکی به ادعای مغایرت آن با قواعد آمره پولی و بانکی مطرح میشود، این دعوا همانند ابطال اجراییه غیرمالی تلقی میشود؛ زیرا مفروض آن است که قرارداد باطل فاقد اثر حقوقی است و صدور حکم مبنی بر بطان قرارداد، جنبه اعلامی دارد.

شماره پرونده: 1401 – 127 – 493 ح | شماره نظریه: 493 / 1401 / 7 | مورخ 28 / 08 / 1401