سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در دو بخشنامه متوالی، فرآیند جدید استعلام وکالتنامههای تنظیمی ایرانیان خارج از کشور در کنسولگریها (صادره بعد از ۱۴۰۴/۱۲/۰۹) را ابلاغ کرد. بر این اساس، دفاتر اسناد رسمی موظفند پیش از هرگونه اقدام، مراتب را از دادستان مرکز استان مربوطه استعلام نمایند.
متن بخشنامههای ابلاغی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور
۱. متن بخشنامه اول (شماره ۱۴۰۵/۶۳۸۲ مورخ ۱۴۰۵/۰۱/۲۶)
سازمان ثبت اسناد و املاک کشور | شماره: ۱۴۰۵/۶۳۸۲ | تاریخ: ۱۴۰۵/۰۱/۲۶ | محرمانه
مدیران کل محترم ثبت اسناد و املاک استانها
موضوع: اسناد وکالت ایرانیان خارج از کشور
با سلام و احترام؛
با توجه به تحمیل جنگ ظالمانه سوم و جنایات ددمنشانه علیه مردم و کشورمان و پیرو قانون مجازات تشدید جاسوسی و همکاری با رژیم صهیونیستی و کشورهای متخاصم علیه امنیت و منافع ملی مصوب ۱۴۰۴، طبق نامه شماره ۹۰۰۰/۱۰۳۳۴۲/۱۴۰۴/۱۴۰ – ۱۴۰۴/۱۲/۲۶ دادستان محترم کل کشور مقرر شد جهت پیشگیری از هرگونه سوءاستفاده از قوانین، کلیه کنسولگریهای کشورمان از صدور وکالتنامه برای ایرانیان خارج از کشور تا اطلاع ثانوی خودداری و وکالتنامههایی که از تاریخ ۱۴۰۴/۱۲/۰۹ تنظیم شده را به دادستانی کل کشور ارسال نمایند.
لذا موکداً تاکید میگردد: دفاتر اسناد رسمی قبل از هرگونه اقدام یا تنظیم اسناد به استناد وکالتنامههای صادره از کنسولگریهای خارج از کشور بعد از تاریخ ۱۴۰۴/۱۲/۰۹، ابتدا مراتب را از دادستان محترم کل کشور استعلام نمایند.
سید صادق سعادتیان — معاون امور اسناد
رونوشت: جناب آقای خلوتی (حوزه ریاست)، جناب آقای آقاجری (حفاظت و اطلاعات)، جناب آقای الیاسی (امور اسناد و سردفتران)، جناب آقای کارگر (بازرسی)، مدیرکل حقوقی ثبت احوال، جناب آقای خندانی (کانون سردفتران).
۲. متن بخشنامه دوم (شماره ۱۴۰۵/۶۲۱۲۰ مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۲۳ – بخشنامه اصلاحی و تکمیلی)
قوه قضائیه | سازمان ثبت اسناد و املاک کشور | شماره: ۱۴۰۵/۶۲۱۲۰ | تاریخ: ۱۴۰۵/۰۴/۲۳
مدیران کل محترم ثبت اسناد و املاک استانها
موضوع: اسناد وکالت ایرانیان خارج از کشور
با سلام و احترام؛
پیرو بخشنامه شماره ۱۴۰۵/۶۳۸۲ – ۱۴۰۵/۰۱/۲۶ با توجه به بند ۵ مصوبات جلسه مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۱۶ شورای معاونین دادستانی کل کشور موضوع نامه شماره ۹۰۰۰/۱۹۲۷۲/۱۴۰ – ۱۴۰۵/۰۳/۲۰ رئیس محترم دفتر دادستانی کل کشور اعلام میدارد:
«در رابطه با وکالتهای تنظیمی از سوی کنسولگری جمهوری اسلامی ایران که حسب دستور دادستان محترم کل کشور از سوی دفاتر اسناد رسمی جهت بررسی به دادستانی کل کشور یا دادستانهای مراکز استان ارسال میگردد؛
مقرر شد در صورت استعلام دفاتر اسناد رسمی از دادستانهای مراکز استان، دادستانهای محترم موضوع را از مراجع امنیتی استان مربوطه استعلام گردیده چنانچه وکالتدهنده از معاندین نظام جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور باشد نسبت به تشکیل پرونده و تعقیب قضایی اقدام نمایند و الا پاسخ بلامانع بودن استعلام ظرف ۱۵ روز به دفترخانه مربوطه اعلام شود.»
دستور فرمایید مراتب را به دفاتر اسناد رسمی حوزه تابعه اعلام نمایند.
سید صادق سعادتیان — معاون امور اسناد
شناسنامه فنی و اداری ابلاغیههای ثبتی
| شاخص حقوقی / ثبتی | جزئیات مستندات ابلاغی |
|---|---|
| بخشنامه پایه (اول) | شماره ۱۴۰۵/۶۳۸۲ مورخ ۱۴۰۵/۰۱/۲۶ |
| بخشنامه تکمیلی (دوم) | شماره ۱۴۰۵/۶۲۱۲۰ مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۲۳ |
| تاریخ شمول استعلام | کلیه وکالتنامههای کنسولی صادره بعد از تاریخ ۱۴۰۴/۱۲/۰۹ |
| مرجع استعلام دفاتر اسناد رسمی | دادستان محترم مرکز استان محل فعالیت دفترخانه / وقوع معامله |
| مهلت قانونی پاسخدهی دادستانی | حداکثر ۱۵ روز از تاریخ وصول استعلام |
تحلیل حقوقی و رویه عملیاتی دفاتر اسناد رسمی (دیدگاه اختصاصی محضرچی)
در پی تصویب «قانون مجازات تشدید جاسوسی و همکاری با رژیم صهیونیستی و کشورهای متخاصم مصوب ۱۴۰۴» و با هدف صیانت از امنیت ملی و پیشگیری از سوءاستفادههای احتمالی مالی یا ملکی توسط افراد وابسته به گروههای معاند، دادستانی کل کشور و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور ضوابط نظارتی ویژهای را برای وکالتنامههای تنظیمشده در سفارتخانهها و کنسولگریهای ایران در خارج از کشور اعمال نمودهاند.
۱. تاریخ ملاک و شمول بخشنامه
تکلیف استعلام پیشگفته، صرفاً شامل اسناد وکالتی است که تاریخ تنظیم آنها در کنسولگریهای جمهوری اسلامی ایران بعد از ۱۴۰۴/۱۲/۰۹ باشد. وکالتنامههای تنظیمی قبل از این تاریخ، مشمول تشریفات استعلام دادستانی موضوع این دو بخشنامه نیستند و طبق روال سابق با احراز اصالت سیستمی عمل میشود.
۲. تمرکززدایی اداری؛ تغییر مرجع پاسخدهی به دادستان مرکز استان
در بخشنامه نخست (فروردین ۱۴۰۵)، دفاتر مکلف شده بودند که مستقیماً از «دادستان کل کشور» استعلام کنند که این امر به دلیل حجم بالای پروندهها موجب تراکم و کندی در انجام معاملات مراجعین میشد. بخشنامه دوم (تیر ۱۴۰۵) با مصوبه شورای معاونین دادستانی کل، این فرآیند را اصلاح و تمرکززدایی کرد:
- ارسال استعلام به استان: دفاتر اسناد رسمی از این پس استعلام خود را مستقیماً به دادستان مرکز استان مربوطه ارسال مینمایند.
- پایش امنیتی: دادستانی مرکز استان موضوع را از مراجع ذیصلاح امنیتی استان بررسی میکند.
- مهلت قطعی ۱۵ روزه: در صورتی که موکل (وکالتدهنده) جزء معاندین نباشد، دادستانی موظف است ظرف مهلت حداکثر ۱۵ روز پاسخ بلامانع بودن تنظیم سند را به دفترخانه اعلام کند.
توصیه کارشناسی محضرچی به همکاران سردفتر و مراجعین: قبل از پذیرش اسناد وکالت کنسولی صادره پس از ۹ اسفند ۱۴۰۴ برای تنظیم اسناد قطعی، رهنی یا نقل و انتقال، حتماً نسبت به ارسال مکاتبه استعلامی به دادستان مرکز استان اقدام نموده و پس از وصول پاسخ صریح مبنی بر عدم مانع قانونی، نسبت به نهاییسازی سند اقدام فرمایید.
مستندات و مواد قانونی مرتبط
مبانی قانونی حاکم بر این دستورالعملها عبارتند از:
- قانون مجازات تشدید جاسوسی و همکاری با رژیم صهیونیستی و کشورهای متخاصم (مصوب ۱۴۰۴): مبنای صیانتی و امنیتی مصوبه.
- دستورالعمل شماره ۹۰۰۰/۱۰۳۳۴۲/۱۴۰۴/۱۴۰ مورخ ۱۴۰۴/۱۲/۲۶ دادستان کل کشور: ابلاغ اولیه ضوابط استعلام اسناد خارج از کشور.
- مصوبه شماره ۹۰۰۰/۱۹۲۷۲/۱۴۰ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۲۰ شورای معاونین دادستانی کل کشور: مبنای تعیین مهلت ۱۵ روزه و واگذاری صلاحیت به دادستانهای مراکز استان.
منابع مرجع:جهت استعلام آنلاین صحت سامانه تاک/میخک، به سامانه رسمی سامانه مدیریت خدمات کنسولی (میخک) وزارت امور خارجه یا درگاه اطلاعرسانی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مراجعه کنید.
